Potok i Żarnowiec
23 października 2011; Kategoria: Polska; Tagi: demografia, Jedlicz, miejscowość, położenie, południe, przenoszenie, sieganie, Zręciny
Podniebyl jest niedużą wioską położoną na południe, od Jedlicza. Na wschód od wioski ciągnie się pas lasu, sięgający pod Zręcin. Wśród lasu królują wzniesienia 362 m.n.p.m. Wioska o obszarze 320 ha, posiada 127 gospodarstw, zamieszkałych przez 360 mieszkańców. Zabudowa miejscowości jest rozrzucona. Obok zabudowy ciągnącej się wzdłuż drogi są przysiółki: Olszyny, Stawy, Skrzypieniec i Hajdasz. Majdasz miejscowości istnieje szkoła podstawowa i Ochotnicza Straż Pożarna. Podniebyl został założony już w XV wieku. Od początku dziejów dzielony był na części, które należały do drobnych rodzin szlacheckich. Poszczególne działy były też często zastawiane za długi lub wydzierżawiane. W okresie późniejszym wioska stanowiła często dziedzictwo właścicieli okolicznych wsi. W okresie przed II wojną światową, Podniebyl liczyło 450 mieszkańców. Dzisiejsza liczba świadczy o regresie demograficznym. Spowodowana jest przenoszeniem się młodzieży do miast. We wsi zachowała się część domów starem zabudowy i kilka przydrożnych kapliczek. Potok graniczy z Jedliczem od północnego wschodu. Na zachód od wsi znajdują się nieduże kompleksy leśne. Wśród występujących tu pagórków liczne szyby wydobywcze ropy naftowej. Świadczą one o ponad wiekowej już historii przemysłu naftowego na tym terenie. Liczne maszty, trójnogi, kiwony, sterczące wśród pól i lasów, stanowią charakterystyczny rys w miejscowym krajobrazie. Miejscowość ta położona jest na obszarze 750 ha, a zamieszkuje ją ponad 1600 mieszkańców. W miejscowości znajduje się Dom Ludowy, Kopalnia Ropy Naftowej „POTOK” i szkoła podstawowa. Na terenie Potoka znajdują się też znane od dawna wody mineralne, solanki jodowo – bromowe i wody siarczkowe. Teren ten zamieszkany jest przez człowieka już od czasów starożytnych. Odkryte tu znaleziska pochodzą z okresu pradziejów, epoki brązu i wczesnego średniowiecza. Po wojnie zmieniło się oblicze miejscowości. Pobudowano tu liczne nowe domy i osiedla. Z zabytków na uwagę zasługuje stary dwór i drewniane domy. Żarnowiec liczy sobie 245 numerów i ponad 1060 mieszkańców. Znajduje się tu szkoła, przedszkole, OSP i Muzeum – Dworek Marii Konopnickiej. Miejscowość swymi początkami sięga XIV stulecia. Z istniejących źródeł czytamy, że już w 1340 roku stanowił parafię. Była to osada rycerska. Żarnowiec podobnie jak okoliczne miejscowości nawiedzały klęski żywiołowe i epidemie. Jednakże najbardziej niszczyły go najazdy wojsk obcych. Dworek znajdujący się tu otrzymała na własność Maria Konopnicka. Był to dar od narodu polskiego, z okazji jubileuszu 25 – lecia twórczości pisarskiej. Pisarka spędziła tu wiele chwil ostatnich lat swojego życia. Tworzyła tu i przyjmowała gości. W okresie I wojny Żarnowiec uległ częściowemu zniszczeniu, dokonanemu przez stacjonujące tu wojska rosyjskie. Po II wojnie światowej wieś znacznie się rozbudowała. Wzniesiono wiele nowych domów i szkołę podstawową imienia Marii Konopnickiej. Po śmierci pisarki w dworku mieszkała Zofia Mickiewiczowa, która w 1956 roku, podarowała do narodowi polskiemu. Muzeum zostało tu uroczyście otwarte w 1960 roku. Stałą ekspozycję muzealną stanowią pamiątki po Marii Konopnickiej.